“Temel Eğitimde Paydaş odaklı Yönetim” Adlı Kitap Çıktı

Siyasal Birikim Gazetesinin sorularını yanıtlayan Eğitimce Yazar Akın Karabağ, Son 50 yılın deneyimlerinden süzülen bu eser, özellikle ilkokul ve ortaokul düzeyindeki yönetici ve öğretmenlerimi kaleme alındım Eğitim dünyasına önemli katkıları olacaktır diyerek açıklamalarını şöyle sürdürdü; 

İstanbul’da ve özellikle Kars, Ardahan, Iğdır bölgesinde eğitim camiasının yakından tanıdığı bir isim olan eğitimci ve yazar Akın Karabağ, uzun yıllara dayanan birikimini “Temel

Eğitimde Paydaş Odaklı Yönetim” adlı kitabını eğitim dünyasıyla buluşturdu.

Son 50 yılın deneyimlerinden süzülen bu eser, özellikle ilkokul ve ortaokul düzeyindeki yönetici ve öğretmenler için kaleme alındı. Yayınlandığı günden bu yana eğitimcilerden tam not alan kitap, sadece bir yönetim modeli sunmakla kalmıyor; aynı zamanda yerli, milli ve insani değerlere yaslanan bir anlayışı da kapsıyor.

Akın Karabağ’ın amacı yalnızca bir kitap yazmak değil, yakında yayına girecek kişisel web sitesi aracılığıyla özellikle Kars, Ardahan ve Iğdır'da görev yapan eğitim yöneticilerine ücretsiz danışmanlık desteği vermeyi hedeflemektedir. Bununla yetinmeyip, bölge iş insanlarının katkılarıyla kitabını ücretsiz olarak bölgedeki tüm eğitim kurumlarına ulaştırma hazırlıkları içindedir.

Akın Karabağ, emekli olduktan sonra, merkezi Ankara’da olan Türkiye “Öğretmen Okulları Derneği” bünyesinde etkin görevler üstlenerek, kapatılan öğretmen okullarının mirasını, bu çatı altında emekli öğretmenlerle yaşatmaya çalışıyor. Bu derneğin en büyük hedeflerinden biri, Türkiye’nin yedi bölgesinde kapatılan öğretmen liselerinin yeniden açılması ve Köy Enstitüleri’nin deneyiminden ilham alarak çağımıza uygun Kent Enstitülerinin kurulmasıdır.

Kitapta, Toplam Kalite Yönetimi (TKY) ilkeleriyle Ahilik kültürü arasında kurulan bağ dikkat çekiyor. Liderlik, sürekli gelişim, tam katılım ve hizmet memnuniyeti gibi kavramların, Anadolu’nun köklü değerleriyle birleştiği bu yönetim anlayışı; paydaşların gönlünü kazanarak eğitim kurumlarını birlikte yönetme fikrini temel alıyor.

Yabancı modelleri birebir kopyalamak yerine, Finlandiya modelini taklit etmeksizin, ülkemizin tarihinden ve kültürel mirasından beslenen bir anlayışla “paydaş odaklı yönetim” kavramı temel eğitimde yeniden tanımlanıyor. Bu yönetim anlayışı; öğretmeni, öğrenciyi, veliyi ve yöneticiyi aynı çatı altında buluşturarak demokratik bir okul kültürü inşa etmeyi hedefliyor. Okul içinde öğretmenler odasından veli kitaplıklarına, sınıf temsilciliklerinden demokratik seçimle belirlenen sınıf aile birliklerine kadar her unsurun yönetime katılımını önemseyen kitap; zamanı durdurmanın değil, onu etkili ve verimli yönetmenin yollarını sunuyor.

Özetle bu anlatıda, Cumhuriyetimizin 100. yılı değerlendirilirken, bu büyük eğitim ve aydınlanma destanının temel taşı ve ilham kaynağının Mustafa Kemal Atatürk olduğu vurgulanıyor. Hasan Âli Yücel ve İsmail Hakkı Tonguç’un, Fırat ve Dicle gibi Cumhuriyet eğitimini besleyen iki büyük nehir olarak tasvir edilmesi boşuna değil. Ne sadece solun tekelinde ne de sağın uzağında yer alan bu iki büyük eğitimci, tüm Türkiye için ortak birer aydınlanma rehberi olarak konumlandırılıyor. Onların mirası, geleceğe sahip çıkmak isteyen herkes tarafından anlaşılmalı ve benimsenmelidir.

Bu düşünce, etkileyici bir metaforla destekleniyor:

 Eğer Atatürk’ün değeri “1” olarak kabul edilirse, onun yanına eklenen ilk sıfır (10) Hasan Âli Yücel, ikinci sıfır (100) ise İsmail Hakkı Tonguç’tur. Ardından gelen her sıfır; Atatürk’ün izinden giden öğretmenleri, fedakâr eğitimcileri ve bilinçli yurttaşları temsil eder. “1”in yanına her yeni sıfır eklendikçe, Atatürk’ün eğitim hayali katlanarak büyür; on kat, yüz kat, milyonlarca kat…

Ancak bu vizyonun sürdürülebilmesi için “1”in, yani Atatürk’ün ideallerinin korunması gerekir. Zira eğer “1” giderse, geriye yalnızca sıfırlar kalır. Bugünün öğretmenleri ve yurttaşları, bu “1”in hayalini kendi hayali yapmalıdır. Bu hayal, sadece geçmişe değil geleceğe dair de güçlü bir yol haritasıdır.

Kitabın Son Bölümünden: Etkili Okul Yönetiminin 12 Altın Kuralı

Akın Karabağ, kitabının son bölümünde okul yöneticilerine yönelik 12 temel ilkeye dayalı bir yol haritası sunuyor. Bu ilkeler, yalnızca yönetim pratiğine değil, aynı zamanda çağdaş ve sürdürülebilir bir eğitim anlayışına da ışık tutuyor:

1. Geleceğin Eğitimi İçin Yön Belirleme:
   Atatürk’ün akıl, bilim ve milli bilinç temelli eğitim vizyonu ile Köy Enstitülerinden ilham alınarak çok yönlü, çağdaş bir eğitim modeli oluşturulmalıdır.
2. Stratejik Yönetimle Geleceği Şekillendirme:
   Okul bünyesinde “Strateji Geliştirme ve Kalite Birimi” kurulmalı; bu birim, tüm gelişim süreçlerini planlayarak okulun sürdürülebilir başarısını sağlamalıdır.
3. Okul Gelişim Yönetim Ekibi Oluşturulması:
   Öğretmenler kurulu kararıyla, projelerden sorumlu bir müdür yardımcısı ve bir öğretmen temsilcisinden oluşan Okul Gelişim Yönetim Ekibi hayata geçirilmelidir.
4. Misyon, Vizyon ve Değerlerin Belirlenmesi:
   Tüm çalışanlar ve paydaşların görüşleri alınarak, okulun misyonu, vizyonu ve temel değerleri birlikte belirlenmelidir.
5. EFQM ve Öz Değerlendirme Süreci:
   EFQM Mükemmellik Modeli temel alınarak okulda öz değerlendirme yapılmalı ve bu veriler ışığında dört yıllık stratejik plan hazırlanmalıdır.
6. Sorun Analizi ve Önceliklendirme:
   Öz değerlendirme sonuçları doğrultusunda okulun temel sorunları belirlenmeli ve bu sorunlara çözüm üretmek için kaynaklar öncelik sırasına göre etkili biçimde kullanılmalıdır.
7. Problem Çözme Ekipleri Kurulması:
   Okulun gelişim süreci için "İyileştirme Ekipleri" kurulmalı, ekip üyeleri etkili problem çözme becerileriyle donatılmalıdır.
8. Sürekli Gelişim İçin Kaizen Yaklaşımı:
   Kaizen felsefesi (kai: değişim, zen: daha iyi) benimsenerek küçük ama sürekli iyileştirmeler yapılmalı ve bu anlayış tüm okula yayılmalıdır.
9. Liderlik Kültürü ve Öğrenme Ortamlarının Zenginleştirilmesi:
   Okulda liderlik kültürü geliştirilerek sınıf, öğretmenler odası ve veli alanlarında kitaplıklar kurulmalı, OGYE kararıyla kitaplar belirlenip herkesin erişimine sunulmalıdır.
10. Okuma Kültürünün Güçlendirilmesi:
    Öğrenci, öğretmen ve velilere yönelik okuma hedefleri belirlenmeli; yıl sonunda başarılı okurlar ödüllendirilerek okuma alışkanlığı kalıcı hale getirilmelidir.
11. Katılımcı ve Uzlaşıya Dayalı Yönetim:
    Güven, sevgi ve saygıya dayalı bir uzlaşı kültürü oluşturulmalı; okul liderleri, çalışanların katılımıyla okulu birlikte yönetmelidir.
12. Herkese Saygı, Herkesten Saygı:
    Başarılı bir yönetim, güçlü liderlik, stratejik planlama ve sürekli gelişim ilkeleri üzerine kurulmalı; böylece “öğrenen birey – öğrenen okul” kültürü inşa edilmelidir.

Sonuç ve Öneri: Akın Karabağ’a göre, uzun vadede eğitimin geleceği, ulusal temelli fakat bölgesel esnekliğe sahip müfredatlarla şekillenmelidir. Bu süreçte yönetim ve eğitim yetkisi Millî Eğitim Bakanlığı'na bağlı kalmak koşuluyla, okulların idari yapısı il ve ilçe belediyeleriyle iş birliği içinde yeniden düzenlenebilir. Okul yöneticileri ve öğretmenler, enerjilerini asıl görevleri olan eğitime odaklamalıdır.

Kısa vadede ise, Paydaş Odaklı Yönetim yaklaşımı benimsenmelidir. Bu anlayışa göre okuldaki sorunlar sadece müdürün değil, tüm paydaşların ortak meselesidir. Sorunlara kalpleri kazanarak, birlikte çözüm aramak hem daha demokratik hem de daha etkili sonuçlar doğuracaktır.

Önemli Duyuru; Eğitimciler çok iyi bilir ki, her çocuk bir fideye benzer. Veli onu besleyen toprak, öğretmen büyüten güneş, yönetici ise fidenin yaşam bulması için gereken can suyudur.

İşte bu anlayışla kaleme alınan bu kitap, Kars, Ardahan ve Iğdır’ın “Eğitim Gönüllülerinin sesi olarak ortaya çıktı. Amacımız, doğduğumuz topraklarda görev yapan yönetici ve öğretmenlerle bu anlamlı eseri buluşturmaktır. Dilerseniz bu kitabı bir öğretmene, köy ya da ilçe okullarında görev yapan eğitimcilere anlamlı bir hediye olarak armağan edebilirsiniz.

HERKESE SAYGI, HERKESTEN SAYGI

Paydaş Odaklı Yönetim, eğitimde kaliteyi artırmak isteyen yöneticiler, öğretmenler ve veliler için yenilikçi bir yol haritası sunuyor. Uzlaşlı kültürü, öz değerlendirme ve hedef odaklı yönetim anlayıcını merkeze alarak; öğrenci, veli ve öğretmenlerin eğitimin sistemin kalbine yerleştiriyor. Bu yaklaşım, sürekli öğrenme ve iyileştirme (Kaizen) felsefesiyle desteklenerek, eğitimde sürdürülebilir başarıyı hedefliyor.

Ahilik kültürü, Köy Enstitüleri deneyimi ve Toplam Kalite Yönetimi ilkelerinden ilham alan bu eser, iş birliği ve katılımcılığı güçlendiren stratejiler sunuyor. Eğitimcilerin karşılaştığı zorluklara pratik ve uygulanabilir çözümler getirerek, liderlere ilham veriyor ve eğitimde fark yaratmayı amaçlayanlar için vazgeçilmez bir kaynak haline geliyor.

Paydaş Odaklı Yönetim, yarım asrı aşan öğrencililik, öğretmenlik ve yöneticilik deneyimini genç kuşaklara aktaran bir okul müdürünün bilgi birikimiyle şekillendi. Eğitim ve yönetim alanında etkili çözümler arayanlar için güvenilir bir rehber niteliği taşıyor.

Eğer siz de herkese saygı, herkesten saygı ilkesini benimseyen bir eğitim ortamı oluşturmak ve kaliteyi yükseltmek istiyorsanız, bu kitap tam size göre!

Akın Karabağ İletişim tel 05069291011

Geri bildirimler için; karabağakin30@gmail.com 

Kitap “Meteor yayınevi” tarafından basılmıştır. 

Mahir KÜPELİ/Haber Merkezi/Siyasal Birikim