GERİ DÖNÜŞÜ OLMAYAN BİR YOLA GİRMEDEN

Ardahan üzerine birçok sözde kalkınma senaryoları hayata geçirilmek istendi ancak, tamamı bireysel kariyerist çıkışlar ve siyasal ranta dayalı ..

Uzun yıllardır Ardahan üzerine birçok sözde kalkınma senaryoları hayata geçirilmek istendi ancak, tamamı bireysel kariyerist çıkışlar ve siyasal rant’a dayalı olduğundan süreç içinde ya unutuldu ya da sürekli geri plana bırakılmak suretiyle bugünlere gelindi.

Şaka değil… Sosyoekonomik ve sosyokültürel anlamda sürekli geri bırakılan Ardahan ciddi manada kan kaybederek bugün neredeyse geri dönüşü olmayan bir yola girmek üzere(!)

Tarım ve hayvancılık bitme noktasında, En verimli ve karlılık oranı en yüksek küçükbaş hayvancılık uygulanan olumsuz politikalar nedeniyle terk edileli yıllar oldu. Var olan büyükbaş hayvancılık can çekişmekte. Ardahan gibi bir yerde çok yakın tarihe kadar 8.00–10.00 TL olan kırmızı etin kilosu bugün 25.00–30.00 TL’ye yükselmiş olduğundan halkımız ne olduğu belli olmayan ithal ve sağlıksız etlere mecbur edilmiş durumda.

Bilhassa Metropoller kırmızı etten yapılan dönerin içine katılan soya kıyması ile uzun yıllardır farkında olmadan zehirlenmekteyiz ve yeni yeni bunun farkına varmış durumdayız. Gene bilhassa büyükşehirlerde uyanık geçinmeye çalışan sözde esnaf üçkâğıtçı haramzadelerin sakatattan çekme ucuz kıymalarla beslenen halk bilmeden zehirlenmekte ve her geçen gün adı sanı duyulmamış sürpriz hastalıklarla boğuşmaktayız.

İsterdim ki kara bir tablo çizmeyeyim ancak mevcut durum ne yazık ki beni buna zorlamakta! İlimizde modern şehirleşmeden yoksun mevcut altyapı nedeniyle çok yakın zamanda yaşanması muhtemel Ardahanda büyük çevre sorunları kaçınılmaz olacak. Altyapı olmadığı için boşa akan akarsular ve göller verimli kullanılmadığı bir yana korunamadığı için zamanla büyük bir kirlilikle yüz yüze gelecektir. Altyapı ve çarpık yapılanmadan dolayı akarsular ve göller her geçen gün mikrop yuvası haline dönüştüğünde bu sularda yaşayan canlılar varla yok arasında bir yaşam mücadelesi verecek ve beklide yok olup tarihe karışacaklar.

Bölgede bilimsellikten uzak atadan dededen süregelen tarım bitme noktasında. İşi gücü olmayan gençlik çareyi büyük şehirlere kaçmakta bulunca 50–60 yılını memleketinde geçiren yaşlılarımız dahi göçü göze alarak çocuklarının peşinden ölüme yakın kalan ömürlerini büyük metropollerin varoşlarında tamamlamak zorunda kalıyorlar.

1992 yılı verilerine göre 178 binin üzerinde olan Ardahan’ın nüfusu hızla yaşanan göç sonucu bugün 98 binlere inmiş durumda… Göç kesin olarak durdurulmalıdır, aksi takdirde bir kasaba misali tekrar Karsın himayesine terk olma riski ile karşı karşıya kalınabilir(!)

Uzun yıllardır sosyoekonomik ve sosyokültürel ilgisizlikten kaynaklı yaşanan göç nedeniyle Nesiller bozulmaya yüz tutmuş karma kozmopolit kültürel bir yapıya bürünmüş durumda.

Her ne kadar çeşitli sivil toplum kuruluşları vasıtası ile kültürel yapımızı korumaya çalışsak ta büyükşehirlerdeki mevcut kozmopolit yapıyı kırmak güçleşmekte ancak, ne kadar erken davranıp toparlanma sürecine girersek kültürel yapı itibari ile o denli karlı çıkacağımızı asla unutmamalıyız.

İster il içinde, ister il dışında, nerede olursa olsun vicdanı olan her birey üzerine düşen sorumluluk bilinciyle hareket ederek ‘’Ardahan nasıl kurtulur?’’ sorusundan hareketle ciddi manada düşünmesi ve ortak toplumsal mücadelede yer alması artık kaçınılmaz olmuştur.

Ardahan adı ile köyden kente doğru kurulan tüm STK’lar gerçek manada STK ruhunun işlendiği bir kurum olma bilincinden hareketle mevcut örgütlülüklerini gözden geçirmek suretiyle, gerekiyorsa tabana inerek Tüm illerde yerel anlamda güçlü birer kurum haline gelmeleri ve siyaset üstü bir yapıya kavuşmaları artık kaçınılmazdır.

Ardahan nasıl kurtulur? Sorusundan yola çıkacak olursak belki bunu başlıca beş ana başlıkta izah etmek mümkün olabilir!

A-)En başta eğitimin yeniden masaya yatırılması… Bu konuda Ardahan merkezinde yerinde müdahale desturu ile Milli eğitim Müdürlüğü ile işbirliği içerisinde çalışacak güçlü bir komisyon oluşturulması kaçınılmazdır… Halen kız çocuklarını okula göndermeme eğiliminde olanlar veya ilköğretimden sonra bu kız çocuklarına eğitim hakkı tanımayan beyinler mevcut. Okuyan çocuklar engellenmemeli, fakir olan ailelerin okuyan çocuklarına mutlak surette geri dönüşümlü eğitim desteği sağlanmalıdır.

B-)Bölgede kurulacak kooperatif ve birliklerin kuracakları küçük ölçekli entegre işletmeler vasıtası ile Tarım ve havyacılığın geliştirilmesi ve bölgeye has ürünlerin yetiştirilmesi, üretimi, tanıtımı ve pazarlanması için bu birliklere önem verilmesi ve yaygınlaştırılması için azami çabanın sarf edilmesi,

C-)Turizmin canlanması için Tarihi ve kültürel değerlerin ve varlıkların tespit edilerek bu alanlarda bir dizi teşvik edici çalışmaların birlikler, kooperatifler ve bankalarla işbirliği içerisinde teşvik edici düşük faizli kredilerle ve aynı zamanda vergi indirimli yap-işlet-devret modeli bir takım çalışmalarla ekonominin canlandırılması.

D-)Sınır ticaretinin yapılabilmesi, kapalı sınır kapılarının açılması, mevcut olanların işlerliğinin arttırılması için STK’ larca siyaset üstü çalışmaların yapılarak kamuoyu oluşturulması.

E-)Önümüzdeki süreçte ’’Su medeniyettir'' sözünden hareketle Devlet politikası ve uluslar arası boyutu olan Kura projesinin sağlıklı yürümesi için bölge yararına bir dizi çalışmalarda su kaynakların verimli kullanımı ve altyapı sorunlarının bir an önce sağlıklı hale getirilmesi suretiyle çevrenin korunması çalışmalarına azami dikkatin sağlanması. Bu anlamda STK’ ların üzerine düşen vazife kamuoyunun yanıltılmadan bilimsel anlamda düzenlenecek seminer ve konferans benzeri etkinliklerle bilgilendirilmesi.

İlyas Yıldız